İmam-ı Azam Ebu Hanife

(Dünyanın her tarafına yayılmış olan milyonlarca Müslüman, İslâm tarihinin ilk asırlarından zamanımıza kadar ibadet ve hukuk meseleleri hususunda dört büyük müctehidden birine bağlana gelmişlerdir. Bu dört müctehid şu zatlardır:)

İmam-ı Azam Ebu Hanife: Adı Numan’dır. Babasının adı da Sabit’dir. Hicretin 80. yılında Kûfe’de doğmuş ve 150 tarihinde Bağdad’da vefat etmiştir. Allah’ın rahmeti üzerine olsun…
Sabit, İmam Hazret-i Ali’nin hizmetinde bulunmuş ve kendi nesli için onun duasını almıştır.
İmam-ı Azam’ın annesi, babası Sabit öldükten sonra, İmam Caferi Sâdık ile evlenmişti. İmam-ı Azam bu muhterem zatın yanında yetişmişti. Ashab-ı Kiram’dan birkaç zatı görmüş olmak şerefini kazanmıştır.
İmam-ı Azam’a uyanlardan her birine Hanefî veya Hanefiyyü’l Mezheb denir. Biz Türkler ve diğer ırklara bağlı olan birçok Müslümanlar bu büyük müctehidin mezbehine uymuş bulunmaktayız. Onun için âmel bakımından imamımız, İmam-ı Azam’dır.

İmam Ebü Hanife Hazretleri bütün Ehl-i Sünnet tarafından saygı duyulan dört büyük müctehidin birincisidir. İmam-ı Azam denilince yalnız bu hatıra gelir. İlmi, zekâsı, zühd ve takvası çok yüksekti. İctihadındaki yükseklik, mezhebindeki kolaylık ve mükemmellik bütün Müslümanlar tarafından benimsenmiştir.

İmam-ı Azam’ın yetiştirdiği alimler arasında güçlü müctehidler vardır; fakat hepsi de esas bakımından hocalarına uymuş, hepsi de Hanefi mezhebinin fıkıh âlimlerinden sayılmışlardır. Bunların en ünlüleri İmam Ebû Yusuf, İmam Muhammed ve İmam Züfer’dir.

İmam Ebû Yusuf’un adı, Yakub İbni İbrahim El-Ensarî’dir. Dedesi Sa’d ashab-ı Kiram’dandar. Hicretin 113 yılında Kûfe’de doğmuştur. 182 veya 192 tarihinde Bağdad’da vefat etmiştir. Allah’ın rahmeti üzerine olsun… Harunürreşid’in Kadılar Kadısı (Kadı’l-Kudat’ı) olarak görev yapmıştı.
İmam Muhammed, Hasan Şeybanî’nin oğludur. Babası Şamlıdır. Hicretin 135. yılında Vasıt’da doğmuş olup Kûfe’de yetişmiştir. 189 tarihinde Rey şehrinde vefat etmiştir. Allah’ın rahmeti üzerine olsun.. Din ilimleri üzerinde doksan dokuz kitab yazdığı rivayet ediliyor. El-Mebsızt, El-Ziyadat, El-Camiu’s-Sağır, El-Siyeru’l-Kebir, El-Siyeru’l-Sağir adlı kitaplar bunlardan bazılarıdır. Bu kitaplardaki meselelere “Zahirü’r-Rivaye” denir. kitaplara da “Zahirü’r-Rivaye kitapları” denir.
Hanifî mezhebinde en geçerli rivayetler de bunlardır. İmam Muhammed, İmam Malik’den ders
okumuştur. İmam Ebû Yusuf ile İmam Muhammed’e İmameyn (İki imam) denir.
İmam Züfer, İsfahan’da ve Basra’da valilik etmiş olan Hüzeyl adında bir zatın oğludur. İmam-ı Azam’ın Züfer’e verdiği değer büyüktü. Hicretin 110 yılında doğmuş ve 158 tarihinde Basra’da vefat etmiştir. Allah’ın rahmeti üzerine olsun…

İlmihalimizin ibadetlere dair kapsadığı meseleler bütüniyle İmam-ı Azam’ın mezhebine göre yazılmıştır. Bununla beraber bazı önemli meselelerde diğer müctehidlerin mezheblerine de işaret edilmiştir.
Hanefî Mezhebinin ihtilâflı meselelerinde önce İmam-ı Azam’ın sonra İmam Ebû Yusuf’un, sonra İmam Muhammed’in, sonra İmam Züfer’in görüşü ile işlem yapılır. Bu bir esastır. Bunlardan yalnız bazı meseleler ayrı tutulur ki, sırası gelince açıklanacakdır.

Linkback:  http://www.kirmizigulfm.com/forum/muctehidlerimiz/imami-azam-ebu-hanife-t9796.0.html